ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ TRONG GIẢI PHÁP NGĂN CHÁY LAN TỪ THIẾT KẾ ĐẾN NGHIỆM THU
Ngăn cháy lan là yêu cầu quan trọng trong thiết kế PCCC nhằm bảo vệ con người và tài sản. Bài viết giới thiệu các giải pháp Hilti theo UL 1479, ứng dụng BIM và VR từ thiết kế, thi công đến nghiệm thu, đồng thời đề cập đến rủi ro từ pin Lithium-ion và BESS và các giải pháp cải tiến hướng đến hiệu suất, an toàn và phát triển bền vững.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong hạ tầng xây dựng hiện đại, hệ thống ngăn cháy lan (Firestop) không chỉ đơn thuần là vật liệu chèn bịt mà là một “lá chắn” kỹ thuật sống còn. Theo Điều 16 Luật Phòng cháy và chữa cháy (PCCC) Việt Nam, việc thiết kế và lập dự án bắt buộc phải có các giải pháp ngăn cháy và chống cháy lan hiệu quả nhằm đảm bảo bậc chịu lửa của công trình.
Trong bối cảnh đó, các giải pháp ngăn cháy lan đạt chuẩn quốc tế đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát 158 KỶ YẾU TỌA ĐÀM QUỐC TẾ SECUTECH 2026 sự di tản của khói độc và ngăn chặn sự lan truyền nhiệt giữa các khoang cháy, bảo vệ cấu trúc công trình trước các kịch bản hỏa hoạn phức tạp.
2. GIỚI THIỆU VỀ HILTI VÀ TIẾN TRÌNH PHÁT TRIỂN GIẢI PHÁP NGĂN CHÁY LAN
Hilti (thành lập năm 1941 tại Schaan, Liechtenstein) là đơn vị tiên phong toàn cầu với sứ mệnh “Making Construction Better”. Với đội ngũ hơn 34.000 thành viên, Hilti đã định hình tiêu chuẩn an toàn cháy qua lộ trình phát triển chiến lược:
- Năm 1990: Chính thức tham gia lĩnh vực ngăn cháy lan, thành lập bộ phận chuyên trách với 02 dòng sản phẩm đầu tiên.
- Năm 1994: Mở rộng danh mục sang các vật liệu keo, vữa và cùm ngăn cháy chuyên dụng cho các loại ống kỹ thuật.
- Giai đoạn 2000 - 2015: Hoàn thiện hệ sinh thái giải pháp toàn diện. Đây là giai đoạn Hilti tích hợp phần mềm lựa chọn giải pháp, ứng dụng mô hình BIM và đặc biệt là năng lực đánh giá kỹ thuật chuyên sâu thông qua Engineering Judgments (EJ) cho các chi tiết phi tiêu chuẩn, song hành cùng các chứng chỉ quốc tế uy tín (UL, FM).
- Hiện nay: Không ngừng cải tiến vật liệu thông minh và công nghệ số, tập trung vào mục tiêu an toàn tuyệt đối và phát triển bền vững.
3. CƠ SỞ KỸ THUẬT: TIÊU CHUẨN UL 1479 VÀ QUY TRÌNH THỬ NGHIỆM
3.1. Tổng quan tiêu chuẩn UL 1479
Tiêu chuẩn UL 1479 (Fire Tests of Through-Penetration Firestops) là thước đo quốc tế khắt khe nhất để đánh giá hệ thống chèn bịt cho các chi tiết cơ điện xuyên tường/sàn. Hệ thống được đánh giá dựa trên 05 chỉ tiêu kỹ thuật cốt lõi:
- Tính toàn vẹn (Integrity): Khả năng ngăn lửa xuyên qua hệ thống chèn bịt.
- Tính cách nhiệt (Insulation): Khống chế sự gia tăng nhiệt độ ở mặt không tiếp xúc lửa.
- Tính chống nước: Ngăn rò rỉ nước qua các vị trí xuyên thấu.
- Tính chống rò rỉ khí: Đảm bảo độ kín khít, ngăn khói và khí độc (H₂, CO) phát tán giữa các khu vực.
- Tính phù hợp với chuyển vị: Khả năng chịu đựng dao động hoặc chuyển vị của tuyến ống mà không làm mất tính năng ngăn cháy.
Hình 1. Miêu tả vị trí chèn bịt hệ giải pháp ngăn cháy lan cho đường ống kỹ thuật đi xuyên qua tường, sàn ngăn cháy
3.2. Quy trình thử nghiệm và cấp mã hiệu chứng chỉ
Để đạt được mã hiệu chứng chỉ, hệ thống phải trải qua 06 bước thử nghiệm thực nghiệm:
- Thiết lập mẫu: Xây dựng cấu tạo chèn bịt theo thực tế công trình.
- Lắp đặt: Đưa mẫu vào hệ thống lò đốt thử nghiệm.
- Thử đốt: Đốt theo biểu đồ nhiệt tiêu chuẩn trong thời gian quy định.
- Kiểm tra sau đốt: Đưa mẫu ra khỏi lò ngay khi kết thúc thời gian thử nghiệm.
- Phun nước áp lực lớn (Hose Stream Test): Đây là bước then chốt giả lập áp lực từ vòi phun chữa cháy. Hệ thống phải đảm bảo không bị xói mòn, nứt vỡ để ngăn chặn hoàn toàn việc lây lan khói và lửa trong suốt quá trình cứu hỏa thực tế.
- Phát hành chứng chỉ: Cấp mã hiệu dựa trên kết quả thực chứng.
Hình 2. Miêu tả quá trình thử nghiệm năng lực hệ cấu tạo ngăn cháy lan theo tiêu chuẩn UL 1479 (hoặc tương tự ASTM E814)
3.3. Hệ thống chứng chỉ và Engineering Judgments (EJ)
Dữ liệu thực tế cho thấy Hilti hiện sở hữu 1.822 mã hiệu chứng chỉ UL (tính đến các báo cáo listing hiện tại), đáp ứng mọi loại vật liệu nền từ bê tông, gạch đến thạch cao và gỗ. Đối với các cấu tạo đặc thù tại hiện trường không có mã UL tương ứng, Hilti cung cấp dịch vụ Engineering Judgment (EJ) – các đánh giá kỹ thuật dựa trên dữ liệu thực nghiệm để đưa ra giải pháp an toàn và tối ưu nhất cho dự án.